Σκόπιμη κατάλυση κάθε έννοιας πολεοδομικής διαφάνειας: Η συστηματική και πολυετής κυβερνητική κάλυψη στις "ισόβιες" θητείες των γνωμοδοτικών οργάνων που εξέθρεψαν το εγκληματικό κύκλωμα στις πολεοδομίες της χώρας

ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα 8, Ιουλίου 2026

ΠΡΟΣ: Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Τον Υπουργό Εσωτερικών

ΘΕΜΑ: Σκόπιμη κατάλυση κάθε έννοιας πολεοδομικής διαφάνειας: Η συστηματική και πολυετής κυβερνητική κάλυψη στις "ισόβιες" θητείες των γνωμοδοτικών οργάνων που εξέθρεψαν το εγκληματικό κύκλωμα στις πολεοδομίες της χώρας

Κύριοι Υπουργοί,

Η πρόσφατη αποκάλυψη του πολυπλόκαμου κυκλώματος διαφθοράς στις Πολεοδομίες και σε υπηρεσίες της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Αττική, με τις σοκαριστικές συλλήψεις επίορκων υπαλλήλων και τις παραιτήσεις Γενικών Γραμματέων Υπουργείων, δεν αποτελεί έναν απλό «κεραυνό εν αιθρία». Αποτελεί το νομοτελειακό αποτέλεσμα μιας συνειδητής, συστηματικής και πολυετούς κυβερνητικής πρακτικής που επέβαλε ένα ιδιότυπο καθεστώς ασυλίας και στασιμότητας.

Το θεσμικό πλαίσιο (Ν. 4495/2017) ορίζει σαφώς ότι η θητεία των μελών στα κρίσιμα γνωμοδοτικά όργανα (Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, ΣΥΠΟΘΑ, ΚΕΣΑ) πρέπει να είναι διετής και μη ανανεώσιμη, θέτοντας ως βασικό κανόνα την υποχρεωτική εναλλαγή των προσώπων. Αυτή η στοιχειώδης δικλείδα ασφαλείας θεσπίστηκε για έναν προφανή σκοπό: να εμποδίζεται η δημιουργία μόνιμων προσβάσεων, «στεγανών» και προσωπικών δικτύων επιρροής που ευνοούν τη συναλλαγή, τον εκβιασμό ιδιοκτητών και τον χρηματισμό.

Αντί, όμως, η Κυβέρνηση να μεριμνήσει για την έγκαιρη και ορθή επανασυγκρότηση αυτών των οργάνων, επέλεξε συνειδητά να κυβερνά επί μια εξαετία με τροπολογίες της τελευταίας στιγμής. Μετέτρεψε έτσι τον κανόνα της εναλλαγής σε ένα διαρκές, σκανδαλώδες καθεστώς «μονιμότητας» των ίδιων προσώπων στα ίδια κρίσιμα πόστα, κρατώντας τις ίδιες συνθέσεις από το 2020 έως και σήμερα, το 2026.

Ως ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, με συνέπεια και θεσμική ευθύνη, είχαμε προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι η λογική των συνεχών παρατάσεων και η άρνηση εφαρμογής των κανόνων υποσκάπτουν ευθέως το δημόσιο συμφέρον. Είχαμε τονίσει ότι η διαρκής επίκληση της υποστελέχωσης ή των έκτακτων συνθηκών αποτελεί πλέον ένα βολικό και φθηνό πρόσχημα για να διατηρούνται «ημέτεροι» και ελεγχόμενοι μηχανισμοί σε θέσεις-κλειδιά. Δυστυχώς, οι εξελίξεις μας δικαίωσαν με τον πιο μελανό τρόπο. Τα αρμόδια υπουργεία γνώριζαν το πρόβλημα, σιωπούσαν και παρείχαν νομοθετική κάλυψη, επιτρέποντας στα συμβούλια αυτά να λειτουργούν στην πράξη ως «φυτώρια διαφθοράς».

Η θεσμική αυτή κατάπτωση αποτυπώνεται ανάγλυφα στην απίστευτη αλυσίδα των εννέα (9) διαδοχικών νομοθετικών παρατάσεων που ψηφίστηκαν σχεδόν ανά εξάμηνο. Η βιομηχανία των παρατάσεων ξεκίνησε να στήνεται με τον Ν. 4876/2021 και τον Ν. 4986/2022, αποκτώντας πλέον χαρακτηριστικά μόνιμης «τακτοποίησης» των ίδιων προσώπων με τον Ν. 5079/2023. Αντί για την επιβεβλημένη ανανέωση, το 2024 επιστρατεύτηκε η διπλή νομοθετική κάλυψη, αρχικά με τον Ν. 5106/2024 και αμέσως μετά με τον Ν. 5167/2024. Η ίδια ακριβώς σκανδαλώδης πρακτική συνεχίστηκε ακάθεκτη και το 2025, όταν το Υπουργείο μετέφερε τη λήξη των θητειών ανά λίγους μήνες, πρώτα με τον Ν. 5193/2025, έπειτα με τον Ν. 5215/2025 και ακολούθως με τον Ν. 5243/2025, διασφαλίζοντας ότι κανένας ανεξάρτητος έλεγχος δεν θα διαταράξει τις ισορροπίες των γνωμοδοτικών οργάνων. Το αποκορύφωμα αυτής της πολιτικής ιδιοτελούς προστασίας σημειώθηκε με το άρθρο 50 του Ν. 5294/2026, μια απροκάλυπτη παράταση-πρόκληση έως την 30ή Ιουνίου 2026, η οποία ψηφίστηκε λίγο πριν τις συλλήψεις, συμπίπτοντας χρονικά με τις αποκαλύψεις της ΕΛ.ΑΣ. που ξεσκέπασαν το κύκλωμα.

Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω δεν συνεπάγονται απόδοση ευθυνών στο σύνολο των μελών που συμμετείχαν στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, τα ΣΥΠΟΘΑ και τα λοιπά γνωμοδοτικά όργανα κατά την περίοδο των διαδοχικών παρατάσεων. Πολλά από τα πρόσωπα αυτά άσκησαν τα καθήκοντά τους με επαγγελματισμό, επιστημονική επάρκεια και προσήλωση στη νομιμότητα, ενώ η παράταση της θητείας τους αποτελούσε συνέπεια νομοθετικών επιλογών της Διοίκησης και όχι προσωπική τους πρωτοβουλία. Ωστόσο, η συστηματική παράκαμψη της θεσμοθετημένης αρχής της ανανέωσης των συνθέσεων συνιστά σοβαρή πολιτική και θεσμική ευθύνη της Κυβέρνησης, καθώς αποδυνάμωσε κρίσιμες δικλείδες διαφάνειας, λογοδοσίας και ελέγχου που ο νομοθέτης είχε θεσπίσει ακριβώς για την αποτροπή φαινομένων αδιαφάνειας και διαφθοράς.

Κατόπιν των ανωτέρω ερωτάσθε κ.κ Υπουργοί:

Ποια πολιτικά ή επιχειρηματικά συμφέροντα εξυπηρετούσε η επί 6 συναπτά έτη άρνησή σας να εφαρμόσετε τη νομιμότητα και να αλλάξετε τα πρόσωπα στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και τα ΣΥΠΟΘΑ της χώρας;
Ποιος είναι ο ακριβής βαθμός εμπλοκής και ευθύνης των παραιτηθέντων Γενικών Γραμματέων των Υπουργείων σας, οι οποίοι προήδρευαν σε κεντρικά συμβούλια την ίδια ώρα που ο «κοριός» της ΕΛ.ΑΣ. κατέγραφε μεσάζοντες να επαίρονται για άνωθεν παρεμβάσεις;
Γιατί αγνοήσατε να τηρήσετε το νόμο, επιλέγοντας να γίνετε οι πολιτικοί προστάτες ενός καθεστώτος που μετέτρεψε τον πολεοδομικό έλεγχο σε πεδίο μαύρης συναλλαγής;
Ποιος φορέας όρισε τα πρόσωπα που φέρονται να εμπλέκονται στην υπό διερεύνηση υπόθεση και τα οποία συμμετείχαν ως μέλη στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, στα ΣΥΠΟΘΑ ή σε άλλα γνωμοδοτικά όργανα;
Σκοπεύετε να παύσετε άμεσα, όλες τις διοικήσεις των εν λόγω συμβουλίων σε όλη την επικράτεια, και με ποιο συγκεκριμένο τρόπο θα ακυρωθούν αναδρομικά οι παράνομες εγκρίσεις και τα «παγώματα» προστίμων που εξέδωσε το κύκλωμα κατά την περίοδο των σκανδαλωδών παρατάσεών σας;

6. Πώς σκοπεύει η Κυβέρνηση να θεραπεύσει την τεράστια θεσμική ζημιά και με ποιο συγκεκριμένο, άμεσο χρονοδιάγραμμα θα προχωρήσει στην καθολική επανασυγκρότηση όλων των γνωμοδοτικών συμβουλίων της χώρας με νέα, αδιάβλητα πρόσωπα;

7. Θα διενεργηθεί άμεσος και σε βάθος έλεγχος σε όλες τις αποφάσεις, εγκρίσεις και νομιμοποιήσεις που εκδόθηκαν από τα εν λόγω συμβούλια κατά την περίοδο των συνεχών παρατάσεών τους, προκειμένου να αποκαλυφθεί το πλήρες εύρος της δράσης και των διασυνδέσεων του κυκλώματος;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ

Δουδωνής Παναγιώτης

Μπιάγκης Δημήτριος

Τσίμαρης Ιωάννης

Γερουλάνος Παύλος

Μάντζος Δημήτριος

Χρηστίδης Παύλος

Αχμέτ Ιλχάν

Βατσινά Ελένη

Γιαννακοπούλου Κωνσταντίνα (Νάντια)

Γιαννακούρας Ευάγγελος