Το μέλλον της επικουρικής σύνταξης των συνταξιούχων της Εθνικής Τράπεζας μετά τη λήξη της προσωπικής διαφοράς την 31η Δεκεμβρίου

 

Αθήνα, 16 Οκτωβρίου  2026

 

ΕΡΩΤΗΣΗ

 

ΠΡΟΣ:   Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης                                               

Θέμα: «Το μέλλον της επικουρικής σύνταξης των συνταξιούχων της Εθνικής Τράπεζας μετά τη λήξη της προσωπικής διαφοράς την 31^η Δεκεμβρίου»

Στον Λογαριασμό Επικούρησης Προσωπικού Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (ΛΕΠΕΤΕ) και στον Ειδικό Λογαριασμό Επικούρησης Προσωπικού Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Πρώην Προσωπικού Εθνικής Ακινήτων ΑΕ (ΕΛΕΠΕΤΕ-Π.Π. ΕΘΝΑΚ) ασφαλίζονταν, ως προς την επικουρική ασφάλιση και λάμβαναν την σχετική παροχή, οι υπάλληλοι της Εθνικής Τράπεζας καθώς και οι προερχόμενοι από την πρώην Εθνική Ακινήτων Α.Ε. υπάλληλοι αντίστοιχα, που έχουν προσληφθεί έως την 31/12/2004. Οι Λογαριασμοί τροφοδοτούνταν επί δεκαετίες με εισφορές της Τράπεζας και των εργαζομένων σε διπλάσιο ποσοστό από εκείνο των λοιπών ασφαλισμένων του πρώην ΙΚΑ. Οι εργαζόμενοι πλήρωσαν λοιπόν περισσότερο για να έχουν καλύτερη επικούρηση ως συνταξιούχοι. Από τον Δεκέμβριο του έτους 2017 οι παραπάνω λογαριασμοί έπαυσαν να καταβάλλουν στους δικαιούχους την παροχή που αυτοί είχαν δικαιωθεί βάσει των καταστατικών τους διατάξεων, επικαλούμενοι οικονομική δυσχέρεια. Η Τράπεζα διέκοψε αυθαίρετα την ενίσχυσή τους και οι συνταξιούχοι έμειναν απλήρωτοι επί δεκαοκτώ (18) μήνες.

Το Υπουργείο επενέβη τότε, επικαλούμενο το άρθρο 22 του Συντάγματος και με τις διατάξεις του άρθρου 24 του ν. 4618/2019 (Α΄89), το πρώην ΕΤΕΑΕΠ και νυν Κλάδος Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ ανέλαβε από 01.01.2019 την καταβολή μηνιαίας επικουρικής σύνταξης στους δικαιούχους του ΛΕΠΕΤΕ και του ΕΛΕΠΕΤΕ-Π.Π. ΕΘΝΑΚ. Οι εν λόγω διατάξεις αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 63 του ν.4680/2020 (Α΄72) από τη δημοσίευσή του (23-3-2020) και προβλέφθηκε η υπαγωγή των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων των δύο αυτών Ειδικών Λογαριασμών στην ασφάλιση του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ. Η ετήσια συνεισφορά της Τράπεζας περιορίστηκε στη συνέχεια με το ν. 4680/2020 και θα καταβάλλεται σταδιακά μειούμενη μόνο μέχρι το 2032.

Με την παρ. 2 του άρθρου 63 του ν. 4680/2020 καθορίστηκε ο τρόπος υπολογισμού της καταβαλλόμενης παροχής. Οι ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις επανυπολογίστηκαν, ενώ με την παρ. 5 του άρθρου 63 του ν. 4680/2020 προβλέφθηκε ότι αν το καταβλητέο από το τ. ΕΤΕΑΕΠ κατά τις 31/12/2019 ποσό συντάξεων είναι μεγαλύτερο από αυτό προκύπτει από τον επανυπολογισμό βάσει της παρ. 2, το υπερβάλλον ποσό θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά έως τις 31.12.2024 και από 01.01.2025 και εφεξής οι συντάξεις θα καταβάλλονται στο ύψος που διαμορφώνεται βάσει της παραγράφου 2. Επιπλέον, με την παρ. 6 του ίδιου άρθρου προβλέπεται ότι από την ίδια ημερομηνία οι συντάξεις στους δικαιούχους των πρώην ΛΕΠΕΤΕ και ΕΛΕΠΕΤΕΠ.Π. ΕΘΝΑΚ δεν αναπροσαρμόζονται.

Η οικονομική επιβάρυνση που προκαλείται στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ από την ένταξη σε αυτόν των ασφαλισμένων και συνταξιούχων των ΛΕΠΕΤΕ και ΕΛΕΠΕΤΕΠ.Π. ΕΘΝΑΚ, καλύπτεται εν μέρει από την καταβολή από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος επιπρόσθετης ασφαλιστικής εισφοράς ύψους 12% επί των μεικτών αποδοχών των απασχολούμενων σε αυτήν, για τα έτη 2018 έως 2032.

Με το άρθρο 63 του ν. 4680/2020 προβλέφθηκε επιπλέον περικοπή 33% της εναπομένουσας επικούρησης από 1.1.2025 για όσους συνταξιοδοτήθηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2018. Η περικοπή αυτή δεν εφαρμόστηκε. Με την τροπολογία που κατατέθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2024 και τιτλοφορείται «Παράταση καταβολής προσωπικής διαφοράς» τροποποιήθηκαν οι παράγραφοι 5 και 6 του άρθρου 24 του ν. 4618/2019, ώστε το επιπλέον ποσό που προκύπτει έναντι του επανυπολογισμού να καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά μέχρι τις 31.12.2027 και από 1.1.2028 και εφεξής οι συντάξεις να καταβάλλονται στο ποσό που διαμορφώνεται βάσει της παραγράφου 2 και να μην αναπροσαρμόζονται.

Από την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης που συνόδευε την τροπολογία προκύπτουν τα εξής: Ως στόχος του άρθρου 1 αναφέρεται η διασφάλιση της ομαλής μετάβασης στο ποσό που προκύπτει βάσει του νέου τρόπου υπολογισμού της επικουρικής σύνταξης. Η ρύθμιση κρίθηκε αναγκαία επειδή το ζήτημα δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί με διοικητική πρακτική ή με νέα ερμηνευτική προσέγγιση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Στην ενότητα για τους κινδύνους σημειώνεται ότι δεν εκτιμάται πως υφίστανται κίνδυνοι από την εισαγωγή της ρύθμισης ενώ η ενότητα για το κόστος της ρύθμισης και ο σχετικός σχολιασμός έχουν μείνει κενά.

Το κόστος δεν αποσιωπήθηκε στην Έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (αριθ. 210/7/2024) η οποία το εκτιμά σε 63,72 εκατ. ευρώ συνολικά δηλαδή 21,24 εκατ. ευρώ για καθένα από τα έτη 2025 2026 και 2027 σε βάρος του προϋπολογισμού του e-ΕΦΚΑ. Τη δαπάνη αυτή αναλαμβάνει ο φορέας, ενώ η συνεισφορά της Τράπεζας εξακολουθεί να μειώνεται σταδιακά μέχρι το 2032. Το ίδιο ζήτημα είχε ήδη τεθεί στη Βουλή το 2024 με αναφορά στην πρόσθετη επιβάρυνση του ΕΦΚΑ την οποία είχε εκτιμήσει το Γενικό Λογιστήριο για τα έτη 2020 έως 2023 και στην απάντηση περί έλλειψης δημοσιονομικού χώρου.

Η τροπολογία ψηφίστηκε μαζί με διατάξεις εντελώς άσχετες με τα ασφαλιστικά, όπως ρυθμίσεις για τα Γενικά Αρχεία του Κράτους τις κρίσεις αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων και το πρόγραμμα ενημέρωσης των τυφλών. Οι συνταξιούχοι ενός κλειστού και φθίνοντος πληθυσμού είδαν έτσι το ζήτημά τους να αντιμετωπίζεται εκ νέου με τροπολογία και όχι με μια ολοκληρωμένη ρύθμιση. Η παράταση έδωσε ανάσα αλλά δεν έλυσε το πρόβλημα. Η ημερομηνία λήξης πλησιάζει και οι δικαιούχοι έχουν οργανώσει τη ζωή τους με βάση το ποσό που εισπράττουν σήμερα και αντιμετωπίζουν την προοπτική να χάσουν μέρος του εισοδήματός τους σε ηλικία όπου δεν υπάρχουν περιθώρια προσαρμογής.

Ταυτόχρονα η δικαστική διαμάχη για τη φύση του Λογαριασμού δεν έχει κλείσει. Τα δύο Τμήματα του Αρείου Πάγου έκριναν ότι ο ΛΕΠΕΤΕ είναι ομόλογος ασφαλιστικού ταμείου και ότι η υποχρέωση της Τράπεζας περιοριζόταν στην καταβολή των εισφορών, ενώ οι δικαιούχοι αναζητούν πλέον δικαίωση ενώπιον ευρωπαϊκών δικαστηρίων.

Η Κυβέρνηση της ΝΔ, που πριν τις εκλογές του 2019 υποσχόταν την κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου και την διόρθωση των αδικιών, όχι μόνο δεν υλοποίησε τις δεσμεύσεις της, αλλά με την ανωτέρω νομοθετική παρέμβαση επιδείνωσε το εισόδημα των συνταξιούχων της ΕΤΕ, αφού από 1.1.2025 η μείωση της επικουρικής σύνταξης των μέχρι 31.12.2018 συνταξιοδοτηθέντων του ΛΕΠΕΤΕ θα φτάσει αθροιστικά περίπου στο 70%.

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η κοινωνική ασφάλιση οφείλει να στηρίζεται στην αρχή της ανταποδοτικότητας και της προστασίας των νόμιμων προσδοκιών των ασφαλισμένων. Οι συνταξιούχοι του ΛΕΠΕΤΕ κατέβαλλαν διπλάσιες εισφορές. Δεν είναι αποδεκτό να καλούνται σήμερα να αποδεχθούν μείωση της επικούρησής τους ενώ ο τραπεζικός όμιλος που επωφελήθηκε από τη διακοπή της χρηματοδότησης απαλλάσσεται σταδιακά από τις υποχρεώσεις του και το βάρος μετακυλίεται στον e-ΕΦΚΑ και εντέλει στους λοιπούς ασφαλισμένους.

Σε ερώτηση που κατατέθηκε τον Απρίλιο του 2024 από το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έθετε στο αρμόδιο Υπουργείο το ζήτημα της αποτροπής περαιτέρω μείωσης των επικουρικών συντάξεων και της αύξησης της συνεισφοράς της Εθνικής Τράπεζας.

Στην απάντησή του, το αρμόδιο Υπουργείο αναφερόταν στα προβλεπόμενα από το άρθρο 63 του ν. 4680/2020 (ποσοστά αναπλήρωσης για τον υπολογισμό των συντάξεων, επανυπολογισμός των συντάξεων, η μη αναπροσαρμογή αυτών και η μη καταβολή της προσωπικής διαφοράς από την 01.01.2025), θεωρώντας πως όλα αυτά ήταν μέτρα που κρίθηκαν αναγκαία για την επίτευξη οικονομικής ισορροπίας στον e-ΕΦΚΑ και της συνέχισης καταβολής των παροχών, σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν εκπονηθεί από την Εθνική Αναλογιστική Αρχή και οι οποίες αναδεικνύουν την εξαιρετικά ευαίσθητη ισορροπία που πρέπει να διατηρηθεί στη λειτουργία του Ταμείου από την οικονομική επιβάρυνση που προκαλείται στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ εξαιτίας της ένταξης σ’ αυτόν των ασφαλισμένων και συνταξιούχων του ΛΕΠΕΤΕ και του ΕΛΕΠΕΤΕ-Π.Π.ΕΘΝΑΚ.

Αναφερόταν επίσης, στην ανάγκη νέας αναλογιστικής μελέτης για ενδεχόμενη τροποποίηση των παροχών, υποστηρίζοντας ότι το αναλογιστικό έλλειμμα θα πρέπει να υπολογισθεί με νέα αναλογιστική μελέτη ώστε να διασφαλισθούν τα μελλοντικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα των σημερινών ασφαλισμένων και συνταξιούχων του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και να αποφευχθεί περαιτέρω κάλυψη του ελλείμματος από τους λοιπούς ασφαλισμένους του φορέα (ήτοι μισθωτούς, δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους που έχουν επικουρική ασφάλιση).

Δεδομένου ότι, η πολιτεία είναι υποχρεωμένη να μεριμνά για την προστασία και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων όλων των συνταξιούχων.

Δεδομένου ότι, η κοινωνική ασφάλιση οφείλει να στηρίζεται στην αρχή της ανταποδοτικότητας και της προστασίας των νόμιμων προσδοκιών των ασφαλισμένων

Δεδομένου ότι, λογαριασμός τροφοδοτούνταν επί δεκαετίες με εισφορές της Τράπεζας και των εργαζομένων σε διπλάσιο ποσοστό από εκείνο των λοιπών ασφαλισμένων του πρώην ΙΚΑ, ενώ ο τραπεζικός όμιλος που επωφελήθηκε από τη διακοπή της χρηματοδότησης απαλλάσσεται σταδιακά από τις υποχρεώσεις του και το βάρος μετακυλίεται στον e-ΕΦΚΑ και εντέλει στους λοιπούς ασφαλισμένους.

Δεδομένου ότι, δικαιούχοι έχουν οργανώσει τη ζωή τους με βάση το ποσό που εισπράττουν σήμερα και αντιμετωπίζουν την προοπτική να χάσουν μέρος του εισοδήματός τους σε ηλικία όπου δεν υπάρχουν περιθώρια προσαρμογής.

Δεδομένου ότι, η μείωση κατά 70% των επικουρικών συντάξεων των συνταξιούχων του ΛΕΠΕΤΕ αθροιστικά κατά τις διακυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ είναι απαράδεκτη και συνιστά αφαίμαξη εισοδήματος.

 

ΕΡΩΤΑΤΑΙ Η ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ

 

1.     Προτίθεται η Κυβέρνηση να νομοθετήσει μόνιμη ρύθμιση που θα διατηρεί την προσωπική διαφορά και μετά τις 31.12.2027, ώστε να μην υποστούν οι συνταξιούχοι του ΛΕΠΕΤΕ και του ΕΛΕΠΕΤΕ-ΠΠΕΘΝΑΚ μείωση της επικούρησής τους και αν όχι για ποιο λόγο;
2.     Ποιο είναι το ποσό της μείωσης που θα υποστεί κατά μέσο όρο ο κάθε συνταξιούχος από την 1.1.2028 με την επαναφορά του ποσού που προκύπτει από τον επανυπολογισμό της παραγράφου 2 και πόσοι είναι σήμερα οι δικαιούχοι της προσωπικής διαφοράς;
3.                 Έχει εκπονηθεί νέα αναλογιστική μελέτη για ενδεχόμενη τροποποίηση των παροχών ή εκτίμηση του κόστους για τον e-ΕΦΚΑ από τη μόνιμη διατήρηση της προσωπικής διαφοράς, δεδομένου ότι η ομάδα των δικαιούχων είναι κλειστή και φθίνουσα και αν ναι πότε θα τη δημοσιοποιήσετε;
4.                 Για ποιο λόγο στην Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης της τροπολογίας του Δεκεμβρίου 2024 η ενότητα του κόστους παρέμεινε κενή και δεν διατυπώθηκε καμία εκτίμηση κινδύνων παρά το ότι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους υπολόγισε δαπάνη 63,72 εκατ. ευρώ;
5.                 Πώς εξηγείται ότι η Τράπεζα εξακολουθεί να απαλλάσσεται σταδιακά από την ετήσια συνεισφορά της μέχρι το 2032, ενώ το βάρος της διατήρησης της προσωπικής διαφοράς αναλαμβάνει ο e-ΕΦΚΑ και θα εξετάσετε την αναπροσαρμογή της συνεισφοράς της Τράπεζας όπως είχε προβλεφθεί από το 2019 για το έτος 2024 λόγω της αύξησης του αριθμού των δικαιούχων;
6.     Ποια είναι η θέση του Υπουργείου για τις εκκρεμείς ή ενδεχόμενες προσφυγές στα ευρωπαϊκά δικαστήρια και πώς θα διασφαλιστεί ότι σε περίπτωση δικαίωσης των συνταξιούχων θα αποκατασταθεί η περιουσία του Λογαριασμού και θα καταβληθεί η επικούρηση που τους οφείλεται;
7.     Θα προχωρήσετε σε ουσιαστικό διάλογο με τον Σύλλογο των δικαιούχων πριν από τη λήξη της προθεσμίας, ώστε να μη χρειαστεί και πάλι νομοθετική παρέμβαση της τελευταίας στιγμής;

 

Ο ερωτών Βουλευτής

 

Δημήτρης Μπιάγκης